ورود

کوه نمرود و حقایق جالب و کشف شدنی آن

کوه نمرود یکی از جاذبه های تاریخی ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو می باشد. این کوه با ویرانه ها، مجسمه ها و کتیبه های متعلق به پادشاهی کوماژن ظاهری جذاب دارد. آثار واقع در بالای کوه در حالی که حکایت ازتاریخ کهن آن دارد اما امروزه همچنان به صورت راز کشف نشدنی باقی مانده است.

کوه نمرود (2552متر)، در جنوب شرقی ترکیه، واقع در دره رودخانه فرات و در مسافت 87 کیلومتری شهر آدیامان در امتداد کوه های توروس (Toros) قرار گرفته است. ویرانه های بزرگ متعلق به مقبره آنتیوخوس اول (36-69 قبل از میلاد)، حاکم پادشاهی کوماژن (163 قبل از میلاد) هم در اینجا قرار دارد. هر ساله این کوه میزبان گردشگران داخلی و خارجی زیادی می باشد.

توسعه تاریخی کوه نمرود

اعتقاد بر این است در زمان امپراتوری سلوکی (سال های 312 تا 63 پیش از میلاد) و اواخر قرن سه قبل از میلاد، در زمان سلطنت پادشاه سلوکی آنتیخوس بزرگ سوم، کوماژن در حاکمیت خود پیروز شد. این حاکمیت بعد مرگ آنتیوخوس چهارم اپیفانس پادشاه سلوکی، تا سال 163 قبل میلاد که پتولمئوس کوماژنی خود را به عنوان پادشاه مستقل منصوب كرد، ادامه یافت. پادشاهی کوماژن، توسط امپراتور تیبریوس تا زمان تاسیس یک شهر رومی (سال 17 بعد میلاد) مستقل ماند. میترادیت اول، برای تشکیل قوی ترین حکومت؛ پارس ها، مقدونی ها و سایر جوامع منطقه را گردهم آورد. بعد میتریس اول، آنتیوخوس اول (36-69 قبل میلاد) پادشها کوماژن شد و پادشاهی خود را در مسیرهای اصلی تجاری بین سوریه، بین النهرین و روم به عنوان یک تقاطع استراتژیک توسعه داد. در زمان سلطنت وی، حکومت در اوج شکوه خود بود.

معبد و بنای یادبود آرامگاه در قله نمرود

معبدی که در بالای کوه نمرود قرار دارد توسط آنتیوخوس اول به عنوان آرامگاه یادبود ساخته شده است. این یادبود، مقبره ای به ارتفاع 50 متر، قطر 150 متر و مخروطی متشکل از 50000 مترمکعب سنگ می باشد. مشخص شده که این معبد دارای سه تراس در ضلع های  شرقی، شمالی و غربی می باشد. ویرانه های مجسمه هایی که روزی تزئین کننده هر سه تراس بودند، ایده از شکوه و عظمت ساختار باشکوه آنتیاخوس ارائه می دهد. سرهای عظیم انسانی آپولو، زئوس، هرکول و آنتیوخوس اول و چندین خدای یونان و فارسی، در اطراف آن واقع شده اند. این مجموعه همچنین شامل آب انبار واقع در غار، برخی نقوش برجسته و بقایای ستون ها نیز می باشد. کوماژن اقوام نیمه ایرانی هستند که به زرتشت اعتقاد داشته و خدایان را با نامهای ترکیبی شرق و غرب مانند زئوس-اوریماسدس و آپولو-میتراس عبادت می کنند. 

کوه نمرود در سال 1881 توسط کارل سِستر باستان شناس آلمانی کشف شد. مقبره یادبود توسط عثمان حمدی بیگ، بنیانگذار و مدیر موزه باستان شناسی استانبول در سال 1883 مورد بازدید قرار گرفت. در سال 1984 ، باستان شناسان آلمانی به سرپرستی فردریش کارل دورنر از دانشگاه مونستر تحقیق در مورد خرابه ها و بازسازی این بنای تاریخی را آغاز کردند. مکانی که در آن آنتیوکوس دفن شده است هنوز پیدا نشده است.

ده نکته در مورد کوه نمرود

1) افسانه کوه نمرود چیست؟

معنی لغوی نمرود: بی رحم، سخت و عبوس می باشد. مطابق افسانه، کوه نمرود نامش را از حاکم بابل که حضرت ابراهیم را در آتش انداخت، گرفته است. افسانه های مختلفی در مورد این کوه از سال ها قبل بین مردم در حال روایت می باشد. بارزترین آن هم بر اساس تمدن کوماژن شکل گرفته است. آثاری که در آنها به خدایان یونان و روم پرداخته شده و از طرف دیگر اثری مهم از سنن شرقی را به همراه دارد. یکی از مواردی که کوه نمرود را اسرارآمیز می کند، وجود بسیاری از تونل های کشف نشده و گورهای گمشده در آن می باشد. افسانه های این کوه از ابتدای مسیحیت گرفته تا تولد حضرت مسیح، حتی گرفته شدن جشن کریسمس در تاریخ های اشتباه، شامل روایات مختلف می باشد. با این حال ایده ای که تقریبا همه در آن موافق هستند این است که: پادشاه قصد دارد تا آیین جدیدی تأسیس کند و از این رو می خواهد دین ایرانیان و یونانیان را متحد کند. وی در حالی که می خواهد کوه نمرود مرکز این آیین باشد، در عین حال در هدف تا حاکم کل جهان شده و به جاودانگی دست یابد. تراس های زیادی در این پناهگاه وجود دارد که توسط پادشاه آنتیوخوس ساخته شده و هر یک مقدس می باشد. مجسمه های خدایان واقع در این تراس ها نیز از خدایان شرقی و غربی تشکیل شده است. این مجسمه ها که هم نام های ایرانی و هم یونانی دارند، این هدف شاه را برای ترکیب دو فرهنگ ثابت می کند.

2) ویژگی کوه نمرود چیست؟

کوه نمرود دارای ویژگی های مختلفی از جمله: آتشفشانی بودن، داشتن بنای یادبود طبیعی و آثار باستانی ساخته شده بدست بشر می باشد. به همین دلیل از سال 1987 در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است. همچنین به عنوان یک کوه آتشفشان مرزی دارای ریسک آغاز فعالیت مجدد می باشد. این کوه 2150 متری در قرن اول قبل میلاد مسیح، از طرف پادشاهی کوماژن با حال و هوای رمز آلود خود، مزین به مجسمه های عظیم شده که به دلیل وجود این مجسمه های غول پیکر به آن «کوه خدایان» نیز گفته می شود. امروزه هنوز هم امکان دسترسی به بسیاری از نقاط این کوه وجود ندارد. در تپه ها و قبرهایی که کاملاً به دست انسان ساخته شده اند، از نظر وجود خیلی چیزها، همچنان به عنوان مسئله ای پر رمز و راز باقی مانده است. با این حال آنچه که این کوه و آثار موجود در آن را جالب تر جلوه می دهد، مجهول بودن نحوه حمل این سنگ های عظیم به بالای کوه با فناوری آن زمان می باشد که حتی امروزه با گذشته چندین هزار سال و فناوری پیشرفته هم نمی توان به آن دست یافت. شاید منطقی ترین توجیه این باشد که ممکن است سنگ ها از بالا رو به پایین توسط وسیله هایی چیده شده باشند اما هنوز مشخص نیست که این کار با فناوری آن دوره چگونه انجام شده باشد. 

3) مجسمه های کوه نمرود کدامند؟

این مجسمه ها که در زمان رواج چندخدایی ساخته شده اند، دارای آثاری از امپراتوری پارس ها و یونانیان می باشد. به همین دلیل مجسمه های 10 متری غول پیکرِ نماد خدایان، در این کوه وجود دارد. در حقیقت هر مجسمه نشان می دهد که چشم انداز پادشاه برای متحد کردن ادیان و تلاش او برای دستیابی به این هدف چقدر عظیم بوده است.

4) کوه نمرود چگونه شکل گرفت؟

این کوه، به عنوان یک کوه آتشفشانی طبقه بندی شده و در دوره کواترنری شکل گرفته که با این ویژگی اش یکی از مهم ترین کوه های آتشفشانی آناتولی به شمار می رود. طبق منابع مکتوب، دهانه نمرود آخرین بار در سالهای 1411 و 1441 فعال بوده است. شکل کاسه آتشفشانی امروزی آن نیز،‌ مربوط به انفجار بزرگی است که 100 هزار سال پیش رخ داده است. 

5) کوه نمرود کجاست؟

کوه نمرود در نزدیکی روستای کایادیبی (Kayadibi) در بخش کاهتا در استان آدیامان (Adıyaman) واقع شده است. فاصله کوه نمرود تا مرکز شهر حدود 87 کیلومتر می باشد.

6) دسترسی به کوه نمرود چگونه می باشد؟

برای رسیدن به کوه نمرود، ابتدا باید به شهر آدیامان بروید. روش های پیشنهادی برای این کار عبارتند از: هواپیما، اتوبوس یا وسیله نقلیه شخصی. بعد رسیدن به آدیامان، با شرکت در تورها یا با خودروهای اجاره ای می توانید به آدیامان دسترسی یابید. 

7) مجسمه های موجود در کوه نمرود چگونه کشف شد؟

کشف ویرانه های کوه نمرود به سال 1881 برمی گردد. در حین کار جاده ای در حوالی دیاربکر، آثار باقی مانده توسط پادشاهی کوماژن توسط کارل سِستر آلمانی کشف می شود. این آثار که نخست تصور می شد متعلق به آشوریان می باشد،‌ بعد کشف کتیبه های یونانی در میان یافته های متعلق به پادشاهی کوماژن، واقعیت مربوط به آن مشخص شد. 

8) در کتیبه های پشت مجسمه ها چه نوشته شده است؟

کتیبه های موجود در کوه نمرود نشان می دهد که تمام آثار موجود در آن توسط آنتیوخوس اول پادشاه کوماژن ها ساخته شده است. این کتیبه که به نظر می رسد برای بازدید کنندگان آینده آماده شده اند، جزئیات زیادی را در مورد مجسمه ها ارائه می دهد. در حقیقت، این کتیبه را می توان به عنوان یک دفتر ثبت به جا مانده از پادشاه بیان کرد. همچنین وصیت نامه 200 سطری پادشاه در پشت مجسمه ها نوشته شده است. بر این اساس پادشاه، پادشاهان بعد از وی را به زیباسازی معبد سفارش می کند. وی ضمن این که افرادی که برای عبادت به آنجا میروند را ستایش می کند، کسانی که با اهداف بد می روند را نیز نفرین می کند. وی می خواهد همه کسانی که برای بازدید از این پناهگاه آمده اند به بهترین وجه میزبانی شوند و کاهنان برای ارائه بهترین شراب به بازدید کنندگان سفارش داده شده اند. همچنین برای باشکوه تر برگزار شدن مراسم، موسیقدانان هم در آن جا وظیفه داشته اند.

9) آرامگاه پادشاه کجاست؟

مشخص است که مقبره پادشاه آنتیوخوس اول نیز در کوه نمرود بوده، اما هنوز قابل دسترس نیست. در حال حاضر با وجود فناوری های پیشرفته امروزی، امکان جستجوی دقیق مقبره بدون آسیب رساندن به آن وجود ندارد.

10) نام مجسمه های کوه نمرود چیست؟

نام مجسمه های موجود در تراس های واقع در کوه نمرود به شرح زیر است:

  • پادشاه آنتیوخوس (تئوس)، هِراکلِز (آرِس-آرتاگنِز)،

  • زئوس (آرامازد)،

  • فورتونا (الهه کوماژن)،

  • آپولو (میتراس).

تراس شرقی، اولین مکان برای دیدن خورشید در پادشاهی در کوه نمرود، از گالری اجدادی، محراب و گالری خدایان تشکیل شده است. تراس غربی نیز در واقع دارای ویژگی های مشابه با تراس شرقی است اما به دلیل خراب شدن، ظاهر کمی نامنظمی دارد. در اینجا نیز تندیس های خدایان قرار دارد. علاوه بر این، پنج نقش برجسته که درود آنتیخوس با خدایان را نشان می دهد، وجود دارد. قرار گرفته است.




مقالات مرتبط

logo-samandehi