ورود

تنگه بسفر در استانبول

تنگه بسفر که به ترکیه ای «Boğaziçi Boğazı» گفته و در انگلیسی آن را به دو گونه «Bosporus» و «Bosphorus» می نویسند، یکی از معروف ترین جاذبه های طبیعی و اصلی شهر تاریخی و زیبای استانبول در شمال غربی ترکیه می باشد. این تنگه که استانبول را به دو منطقه آسیایی در بخش شرقی و اروپایی در بخش غربی شهر تقسیم می کند، نقش بسیار مهمی در طول تاریخ برای استانبول داشته است.


آشنایی کلی با استانبول


شهر تاریخی و مهم استانبول با قدمتی چند صد ساله از دوره های: یونان و روم باستان، بیزانس و امپراتوری عثمانی، که پیش تر با نام «قسطنطنیه» شناخته می شده، در طول حکمرانی بیزانس و سلاطین امپراتوری عثمانی، پایتخت ترکیه بوده است. در سال های بعد و با روی کار آمدن «جمهوری ترکیه» که به موجب آن «آنکارا» پایتخت جدید ترکیه  معرفی گردید، این موضوع به هیچ عنوان نتوانست اهمیت و نقش پررنگ استانبول را در این کشور، کمرنگ کند.

تعدد جاذبه های طبیعی، تاریخی، شهری، فرهنگی و بسیاری موارد دیگر در کنار وجود بسیاری از مراکز مهم تجاری و اقتصادی در استانبول، موجب شده نه تنها همچنان یکی از مهم ترین شهرهای ترکیه محسوب گردد، بلکه بسیاری از مسافران و گردشگران خارجی، ترکیه را با این شهر بشناسند. برخی از معروف ترین جاذبه های طبیعی و تاریخی استانبول عبارتند از:


  • برج گالاتا (Galata Kulesi)
  • مسجد سلطان احمد/مسجد آبی (Sultanahmet Camii (Mavi Camii))
  • موزه ایاصوفیه (Ayasofya Müzesi)
  • کاخ/آب انبار باسیلیکا (Yerebatan Sarayı)
  • بازار پوشیده (Kapalıçarşı)
  • کاخ توپکاپی (Topkapı Sarayı)
  • مسجد اورتاکوی (Ortaköy Camii)
  • برج دختر (Kız Kulesi)
  • خیابان استقلال (İstiklal Caddesi)
  • كاخ دلمه باغچه (Dolmabahçe Palace)
  • حمام کیلیچ علی پاشا (Kılıç Ali Paşa Hamamı)


تنگه بسفر در استانبول



تنگه بسفر در یک نگاه


همانگونه که پیش تر اشاره شد، استانبول به دو بخش آسیایی و اروپایی تقسیم و برخی آن را دروازه یا نقطه تلاقی آسیا و اروپا می دانند. این موضوع که تا حد زیادی به دلیل تقسیم استانبول به دو قسمت توسط تنگه بسفر می باشد، دریای سیاه و مرمره را به یکدیگر پیوند داده و موجب می گردد به دلیل مرتبط بودن دریای مرمره با مدیترانه از طریق «تنگه داردانل (Dardanelles Strait-Çanakkale Boğazı)» در جنوب استانبول، دریای سیاه نیز به مدیترانه متصل نموده است. همین امر، از ابتدا موجب گردیده تنگه بسفر یکی از مهم ترین گذرگاه های آبی در ترکیه شناخته و نقش مهمی به لحاظ: سیاسی، استراتژیکی، اقتصادی و جنگی، داشته باشد. از سوی دیگر، ساخت بناهای مهم و زیبا در دو طرف تنگه بسفر طی سال ها، از دیگر دلایلی هستند که علاوه بر افزایش اهمیت این تنگه، زیبایی های اطراف آن را نیز چندین برابر کرده اند.

تنگه بسفر به طول 29.9 و عرضی بین 0.7 تا 3.55 کیلومتر، یکی از پر رفت و آمدترین تنگه های جهان بوده و علاوه بر جابجایی اقلام و مردم بسیار از طریق اتوبوس های دریای و قایق های بزرگی که به منظور گردش و تفرج بر روی آب های آن در حرکت هستند، برخی دیگر از طریق 3 پل معلق به نام های: 15th July Martyrs به طول 1506 متر (1973)، Fatih Sultan Mehmet به طول 1090 متر (1988)، و Yavuz Sultan Selim به طول 2164 متر (2016)، بین دو سمت آسیایی و اروپایی استانبول تردد می کنند. در زبان ترکیه ای به تنگه بسفر «İstanbul Boğazı» یا «Karadenız Boğazı» (Boğaz به معنی تنگه و گلوگاه)، نیز می گویند.



تنگه بسفر


معنای لغوی واژه بسفر


واژه «بسفر» که ریشه آن برگرفته از کلمه باستانی یونان «Boos Poros» می باشد، به طور تحت الفظی، به معنی «معبر/گذرگاه گاو (Ox Ford)» می باشد. دلیل این نام گذاری نیز به یک روایت قدیم یونان باستان برمی گردد که بر اساس آن، «ایناخوس (Inachus)» پادشاه «آرگوس (Argos)» که نزد «زئوس (خدای خدایان)»، محبوب زیادی نیز داشته، دارای 10 دختر بوده و دختران وی به دلیل تر از حسادت همسر زئوس «هرا (Hera)» به گاو های ماده مسخ و در محدوده منطقه ای که امروزه به آن «بسفر» می گویند، سرگردان می گردند.


تاریخچه تنگه بسفر در استانبول


همانگونه که پیش تر نیز اشاره شده، تنگه بسفر از دیرباز دارای اهمیت زیادی به لحاظ: تجاری، اقتصادی، استراتژیکی و نظامی داشته است؛ از این رو، از همان سال های نخست و استقرار حکومت های مختلف در این منطقه، تلاش زیادی برای دفاع از آن از طریق ساخت استحکامات در دوره های: یونان و روم باستان، بیزانس و امپراتور عثمانی، شده است. از مهم ترین این استحکامات، می توان به ساخت قلعه «آنادولوهیسان (Anadoluhisan)» در سال 1393 توسط «بایزید (Bayazit)» ملقب به «صاعقه (Thunderbolt)»، از سلاطین امپراتور عثمانی، اشاره داشت که امروزه در منطقه «گوزلجه حیصار (Güzelcehisar)»، می باشد.

در سال های بعد و با فتح استانبول توسط «محمد فاتح (Mehmet the Conqueror)» از سلاطین عثمانی، وی ساخت قلعه «روملی حیصار (Rumelihisar)» را به منظور افزایش استحکامات تنگه بسفر، در سال 1452 و طی 90 روز، صادر نمود؛ بدین ترتیب، دریای مرمره و دریای سیاه جزو سرحدهای ترکیه شده و در اواسط قرن 18 هم زمان با افول امپراتوری عثمانی و افزایش برتری روسیه به عنوان یک قدرت جهانی، اهمیت و نقش تنگه بسفر در صحنه سیاسی جهان، بیشتر گردید.

به موجب این اتفاقات و معاهده «Hünkår iskelesi» در سال 1833، روس ها توانستند به تنگه بسفر مسلط شده و آن را به روی دیگر قدرت های اروپایی، ببندند. طی سال های بعد با افزایش نفوذ قدرت های اروپایی (به ویژه پس از جنگ کریمه)، قوانینی در معاهدات سال های 1841 و 1871 تدوین شد که بر اساس آنها، ترانزیت کشتی های تجاری و دریایی از تنگه های «بسفر و داردانل (Dardanelles)»، ممکن و تسهیل گردید. پس از شکست عثمانی ها در جنگ جهانی اول، یک کمیسیون بین المللی کنترل تنگه ها را به عهده گرفت، اما پس از روی کار آمدن جمهوری ترکیه و امضای کنوانسیون «مونترو (Montreux)» در سال 1936، کنترل کامل این دو تنگه دوباره به دولت ترکیه سپرده شد.



تنگه بسفر ترکیه


ساختار تنگه بسفر


تنگه بسفر به عنوان مسیر ارتباطی بین دریای سیاه و مرمره، از نقطه ای بین «Sarayburnu» و «KIZ Kulesi» در ناحیه جنوبی دریای سیاه آغاز و تا منطقه ای بین «Rumeli» و «فانوس دریایی Anadolu Fenerleri» در بخش شمالی دریای مرمره، ادامه پیدا می کند. بر این اساس، هر چند طول دو سر تنگه بسفر به حدود 30 کیلومتر می رسد، اما طول ساحل اروپا آن با در نظر گرفتن تمام ورودی ها و دماغه ها 46 کیلومتر و در ساحل آسیایی 34 کیلومتر می رسد؛ عمق آب های آن نیز در بخش های مختلف، حدودا بین 36 تا 147 متر می باشد.

بررسی های زمین شناسی در رابطه با تنگه بسفر حاکی از آن است، تاریخ شکل گیری آن به دوران «Devonian» و «Silurian» در حدود 435 میلیون سال پیش بازمی گردد. بلندترین نقطه این تنگه در ساحل اروپایی جایی که در چشمه «کوجاتاس (Kocatas)» در حال جوشیدن است، به ارتفاع 235 متر و در سواحل آسیایی، به 280 متر در «گوزتپه (Göztepe)» مکانی بین «کانلیجا (Kanlica)» و «جوبوکلو (Cubuklu)»، می باشد.


تفریحات قابل انجام در اطراف تنگه بسفر


  • کشتی سواری: بی شک یکی از رایج ترین تفریحاتی که می توان در تنگه‌ بسفر انجام داد، سوار شدن به قایق و کشتی هایی است که با هدف گشت و گذار یا جابجایی مسافرین به بخش های مختلف این تنگه، صورت می گیرند. شما بدین طریق می توانید از مناظر زیبای اطراف لذت برده و عکاسی نمایید.
  • قدم زدن بر روی پل گالاتا: قدم زدن بر روی پل معروف گالاتا که یکی از 3 پل واقع بر روی تنگه بسفر می باشد، جزو تفریحات رایج است که می توان علاوه بر تماشای مناظر فوق العاده از طلوع و غروب آفتاب، تردد کشتی ها، پرواز پرندگان و ...، از فروشگاه ها واقع در طبقه زیرین پل گالاتا بازدید و در رستوران های آن، غذا صرف کرد. پل گلاتا در 2 طبقه، بخش فوقانی آن جهت تردد خودروها و بخش زیرین جهت تردد عابرین می باشد.
  • چشیدن غذاها و طعم های دلپذیر: تعدد زیبایی های بصیری اطراف تنگه بسفر، موجب شده کافه ها، رستوران های و اغذیه فروشی های خیابانی فراوانی در دو طرف تنگه بسفر وجود داشته باشد؛ غذاهای متنوع با طعم های فوق العاده، چیدمان زیبا، اجرای موسیقی زنده، چیدن میز در فضای آزاد جهت تماشای مناظر اطراف و ...، از ویژگی های این مکان ها می باشد.
  • دوچرخه سواری و قدم زدن: از دیگر تفریحات مفرح و رایگان در تنگه بسفر، دوچرخه سواری و قدم زدن در حاشیه این منطقه می باشد؛ به همین دلیل، شما تقریبا در هر ساعتی از روز، می توانید افراد مختلفی را در حال ورزش کردن، قدم زدن و دوچرخه سواری ببینید.
  • تماشای پرنده ها: با توجه به همجواری با دریا و وسعت تنگه بسفر، علاوه بر پرندگان رایج در مناطق شهری مانند: گنجشک، کبوتر، قمری و کلاغ، می توان پرندگان دیگری نیز همچون: اردک، انواع مرغ دریایی و ...، در حاشیه تنگه بسفر را مشاهده و به آنها غذا داد.
  • عکاسی: وقتی تمام ویژگی های طبیعی تنگه بسفر، تنوع پرندگان، مناظر طبیعی دیدنی، معماری و بناهای زیبای شهری و ...، را در اطراف این تنگه معروف درنظر می گیریم، نمی توان از عکاسی به عنوان یکی از اصلی ترین تفریحاتی که می توان در استانبول انجام داد، اسم نبرد.



تنگه بسفر استانبول


جاذبه های اطراف تنگه بسفر


  • برج دختر (Kız Tower)
  • برج گالاتا (Galata Tower)
  • کاخ دلمه باغچه (Dolmabahçe Palac)
  • مسجد ساکیپ سابانجی (Sakip Sabanci Mosque)
  • مسجد اورتاکوی (Ortaköy Mosque)
  • کاخ توپکاپی (Topkapi Palace)
  • کاخ چراغان (Çırağan Palace)


نحوه دسترسی به تنگه بسفر در استانبول


به دلیل آنکه تنگه بسفر راه ارتباطی بین دو بخش آسیایی و اروپایی استانبول از طریق 3 پل و قایق ها و کشتی های خدماتی می باشد، لذا دسترسی به این منطقه مهم، به شکل های مختلف ممکن می باشد. از این رو، هرچند دسترسی به تنگه از طریق : تاکسی، مترو یا اتوبوس مقدور است، اما آسان ترین راه برای آمدن به تنگه بسفر، مترو می باشد.

برای این منظور، باید ابتدا در ایستگاه متروی «تکسیم (Taksim)»، سوار شده و به «کاباتاش (Kabataş)» بروید؛ از آنجا نیز با تراموای خط T1، به ایستگاه «Eminunu» و نهایتا تنگه بسفر برسید. همچنین می توانید با خط 42 به ایستگاه بشیکتاش (Beşiktaş)، رفته و پس از حدود 15 دقیقه پیاده روی تا اورتاکوی (Ortaköy)، به مقصدتان دست پیدا کنید.


تنگه بسفر



هتل های نزدیک تنگه بسفر


  • هتل آرتیسان (Artisan Hotel)
  • هتل متروپلیتان (Metropolitan Hotel)
  • هتل سوئیت نوبل 22 (Noble22 Suites Hotel)
  • هتل گزی (Gezi Hotel)
  • هتل نیدیا (Nydia Hotel)
  • هتل پورت بسفر (Port Bosphorus Hotel)


رستوران های نزدیک تنگه بسفر


  • رستوران تراس (Terrace Restaurant)
  • رستوران ایزاکا (Izaka Restaurant)
  • رستوران اوریا (Orya Restaurant)
  • کباب توم توم (Tomtom Kebab)
  • کافه رستوران گالاتا لیلی (Galata Lily cafe Restaurant)


تهیه و تنظیم: تایماز گلزار

منابع:

logo-samandehi