ورود

شهر باستانی پرگامون در ازمیر

شهر باستانی «پِرگاموُن/پِرگاموُم/پِرگاموُس/بِرگاموُن/بِرگاما (Pergamon/Pergamum/Pergamos/Bergamon/Bergama)» در فاصله 80 کیلومتری از مرکز شهر ازمیر و ناحیه شمالی این استان، یکی از شهرهای قدیمی و تاریخی ترکیه با اصالت یونانی و جزو میراث جهانی یونسکو می باشد. این شهر تاریخی که حدود 26 کیلومتر از سواحل دریای اژه فاصله دارد، بر روی تپه ای بلند بوده و قدمت آن به قرن 7 پیش از میلاد، باز می گردد. پرگامون به واسطه تعدد آثار تاریخی و باستانی، یکی از محبوب ترین مناطق گردشگری ترکیه می باشد.

شهر ازمیر به علت موقعیت استراتژیک خود از گذشته مورد توجه پادشاهان مختلفی بود که سعی داشتند این شهر را تصرف کنند این عوامل سبب شده مکان های نمادین بسیاری در ازمیر ساخته شود. شهر باستانی افسوس ازمیر و پرگامون از نمونه های منحصربفرد این بناها و آثار تاریخی است که همیشه مورد توجه گردشگران و علاقه مندان به تاریخ بوده است.


شهر تاریخی پرگامون در یک نگاه


شهر قدیمی پرگامون در نزدیکی شهر جدید برگاما که به ویرانه های مرکز پزشکی «آسکلپیون (Asclepion)» نیز معروف می باشد، بیشتر شهرت خود را مدیون «لیسیماخوس (Lysimachus)»، یکی از ژنرال های اسکندر مقدونی است که تا زمان مرگش، عمر خود را صرف تصرف و تسلط بر آسیای صغیر کرد. در طی این دوران، «فیلتاروس (Philetarus)» فرماندار آن دوره پرگامون، کنترل شهر را به دست گرفت و تا سال ها، بناهای مهم بسیار توی وسط و برادرزاده هایش، در شهر ساخته شد که برخی از مهمترین آنها عبارتند از: کتابخانه و محراب زئوس (Altar of Zeus)؛ یکی دیگر از اشخاص مهم و معروفی که زادگاه وی در این شهر می باشد، «جالینوس (Claudius Galenus)» پزشک شهیر یونان باستان است.

تسلط حکومت های مختلف طی سالیان متمادی و تاثیرات مهمی که پرگامون به لحاظ: تجاری، سیاسی، علمی، فرهنگی و مذهبی، از دوران باستان بر منطقه و شهرهای اطراف خود داشته، باعث شده یکی از تاثیرگذارترین شهرهای دوران خود باشد. امروزه شهر پرگامون با وجود ویرانه های و بقایایی که از آن بجای مانده، هنوز محبوبیت خود را در قالب یکی از دیدنی ترین مناطق گردشگری ترکیه، حفظ کرده و علاوه بر میزبانی باستان شناسان و مورخان، هرساله شاهد حضور گردشگران داخلی و خارجی زیادی جهت بازدید از شگفتی های آن، می باشد.



پرگامون


تاریخچه شهر باستانی پرگامون


  • پرگامون در دوران یونان باستان


متاسفانه جز برخی روایات نامعتبر، اطلاع چندانی از تاریخ و نحوه تشکیل شهر برگامون در دست نیست؛ بنا بر گفته برخی مورخان، این شهر که یکی از اصلی ترین مراکز مهم تجاری در دوران باستان و منطقه «میسیا (Misya)» بوده، توسط «پرگاموس (Pergamos)»، فرزند «آندروماک (Andromaque)»، از فروانروایان آن زمان یونان باستان، تاسیس شده است. این در حالی است که در برخی روایات، از «هرکول/هراکلس (Hercules/Heracles)» به عنوان پایه گذار شهر پرگامون، نام برده می شود.

در حالت کلی، از نام پرگامون برای اولین بار در تاریخ، در متنی تحت عنوان «لشکرکشی کوروش (Cyrus's Campaign)» یا «بازگشت ده هزار نفر (The Return of Ten Thousand)» از دست نوشته های تاریخ نگاری مشهور آن زمان یعنی «گزنفون (Xenophon)»، اشاره شده است؛ بر این اساس و با توجه به یافته های باستان شناسان در تپه ها و دشت های اطراف این منطقه، آنها تاریخ تاسیس شهر پرگامون را 3000 سال پیش از میلاد که تقریبا مصادف با «عصر مفرغ/برنز (Bronze Age)» می باشد، تخمین می زنند. اما آنچه مسلم است، یافته ها حاکی از پررونق بودن آن به عنوان یکی از مهمترین مراکز تجاری زمان خود و تاثیرگذاری زیاد آن بر شرایط منطقه بوده است.


  • پرگامون در دوران اسکندر مقدونی و پس از آن


در سال 334 قبل میلاد، پرگامون همراه با سایر شهرهای منطقه آناتولی غربی، به تصرف «اسکندر مقدونی (Alexander III of Macedon)»، در آمد و پس از مرگ وی در 301 پیش از میلاد نیز، جزو قلمرو «لیزیماخوس/لیسیماخوس (Lysimachus)»، از فرماندهان وی گردید. پس از مرگ لیسیماخوس در تلاش برای فتح آسیای صغیر نیز، «آتالید (Attalid)» از دیگر فرماندهان ارتش اسکندر، بر این منطقه حکم راند. برخی از مورخان بر این باورند، پرگامون توسط وی و به دلیل موقعیت ایده آلش در منطقه، ساخته و نامگذاری شده است. بناهایی چون: کاخ ها، معابد و آمفی تئاتر شهر، از جمله آثار مربوط به این دوره بوده و گفته می شود یکی از باشکوه و پر رونق ترین دوره های پرگامون، مربوط به حاکمیت آتالیدها می باشد.



شهر پرگامون ازمیر


  • پرگامون در دوران حاکمیت رومیان


طی سال های بعد و با ملحق شدن پرگامون به امپراتوری روم در 133 پیش از میلاد، این شهر تبدیل به مرکز روم شرقی در آسیا و مشهور به «نئوکور یا نگهبان مقدسات (Neocore/Guardian of the Sacred)»، گردید. خوشبختانه در طی این دوران نیز، پرگامون رونق و شکوه خود را حفظ کرده و یکی از شهرهای پیشگام در منطقه آناتولی غربی بوده است. از جمله تاثیرات حکومت رومیان در این شهر را، می توان در حوزه هایی چون: علوم مختلف، تجارت، معماری، بهداشت، ادبیات و هنر، برشمرد.


  • پرگامون در دوره حاکمیت بیزانس، امپراتوری عثمانی و پس از آن


پس از سقوط امپراتوری روم، پرگامون تحت حاکمیت حکومت بیزانس در آمد و حتی تا اوایل قرن 14 که شاهد آغاز امپراتوری عثمانی بوده، همچنان از شهرهای مهم و برجسته منطقه به شمار می رفته است. طی سال های بعد و در دوره های پایانی زمامداری امپراتوری عثمانی، این شهر رفته رفته کم جمعیت تر و صرفا به عنوان بقایای بجامانده از گذشته های دور، شناخته شده و تاسیس شهر برگاما در نزدیکی آن که مدرن تر نیز بود، باعث شد سکونتگاه جدید مردم این منطقه گردد.


جاذبه های تاریخی و باستانی پرگامون


  • بنای آکروپلیس (Acropolis)


آنچه این بنا را در مقایسه با سایر بناهای هم نام و هم عصر خود متمایز می کند، کابری سه گانه آن به عنوان: معبد، آمفی تئاتر و کتابخانه، می باشد. همچنین، باید درنظر داشت بیشتر آثار مربوط به معابد پرگامون، در برلین و موزه ای به همین نام قرار داشته و امروزه تنها بخش هایی از معبد آکروپلیس، مانند پایه و ستون ها، از آن به جای مانده است. بر همین اساس، معابدی مانند «معبد آکروپلیس» که جهت پرستش «زئوس (Zeus)» و احتمالا ادای احترام به دو امپراتور معروف آن دوران به نام های «تراژان (Trajan)» و «هادریان (Hadrian)» مورد استفاده بوده اند، اهمیت زیادی داشته اند.

بنای آکروپلیس مربوط به دوره «هلنیستی (Hellenistic)»، معبد آن در دامنه تپه ای مجاور به شهر، بیشتر جهت محافظت از پرگامون، ساخته شد. همچنین، آمفی تئاتر بنا شده در بنای آکروپلیس با ظرفیتی بالغ بر 10000 نفر و نیز کتابخانه آکروپولیس ان که دومین کتابخانه برتر در یونان باستان می باشد، حدودا دارای 200000 جلد کتاب بوده است.



بنای آکروپلیس پرگامون


  • مرکز درمانی آسکلپیوس/ آسکلپیون (Asclepius/Asclepion)


آسکلپیوس از مهمترین مرکز درمانی و پزشکی دوران باستان، از درمان های جایگزین برای شفای بیماران استفاده کرده و تشخیص ها نیز، اغلب از رویاها ناشی می شدند. روش های درمانی مورد استفاده این مرکز عبارتند بودند از: استحمام یا نوشیدن از آب چشمه های مقدس، ماساژ، حمام گِل و استفاده از گیاهان و انواع مرهم ها.

آنچه اهمیت این بنا را بیشتر می کند، اقامت «جالینوس (Galen)» بین سال های 131-210 پس از میلاد به عنوان یکیاز پزشکان شهیر آن دوران در این مکان می باشد. او که جزو پزشکان نخستین گلادیاتورهای پرگامون بوده، یافته ها و نظریه های فراوانی در رابطه با: سیستم گردش خون، سیستم عصبی و پزشکی نظام مند، ارائه داده که تا قرن 16 میلادی، اساس طب در غرب بوده است.

یافته های باستان شناسان در اطراف این بنا که شامل تعداد زیادی قطعات کوچک ظروف سفالی است، حاکی از ارائه هدایایی توسط بیماران مشتریان شفا یافته می باشد.


مرکز درمانی آسکلپیوس



  • معبد زئوس (Temple of Zeus)


این معبد که بین سال های 197 - 159 پیش از میلاد و به مناسبت پیروزی «آتالوس دوم (Attalos II)» بر «گالاتیان (Galatians)» و در دوره «یومنس دوم (Eumenes II)»، ساخته و به «زئوس (Zeus)»، خدای خدایان تقدیم گردیده و بنایی به راستی زیبا و شکوهمند می باشد. در همین رابطه، «اِل. آمپلیوس (L. Ampelius)»، نویسنده معروف رومی، در کتاب «عجایب جهان (Wonders of the World)»، درباره این محراب چنین نوشته است: ”اسب مرمری غول پیکری در پرگامون وجود دارد که چهل پا ارتفاع داشته و با نقوش برجسته ای، تزئین و بیانگر نبرد بین خدایان و تایتان هاست."

معبد زئوس با سبک معماری مخصوص دوره باستان، دیواره های آن مملو نقوشی با موضوعات اساطیری، دارای ارتفاعی قابل توجه و نقش برجسته هایی غول آسا، می باشد.


معبد زئوس



  • معبد آتنا (Temple of Athena)


معبد آتنا در بخش فوقانی ساختمان آمفی تئاتر پرگامون، بخش تراس و به سبک «دوریک (Doric)» با ستون هایی به ابعاد 6×10 متر، بسیار پرابهت بودده است. این معبد که امروزه متاسفانه فقط قطعاتی از پایه های آن باقی مانده، فقط می توان بخش هایی بجامانده از آن را در «موزه پرگامون» در برلین مشاهده کرد. ساخت معبد آتنا به عنوان یکی از مهم ترین معابد آن دوران در پرگامون، حاکی از ریشه دار بودن باورهای قوی یونان باستان در آناتولی غربی است؛ چراکه معبد آتنا، قدیمی ترین معبد در دوران باستان بوده و پیام آور پیروزی، محافظ علم، هنر و شهرها، می باشد.

وجود یک کتیبه که بر روی بخش از یک ستونی حکاکی شده، حاوی این مطلب است: "آه! ای الهه ای که از «تریتون (Triton)» متولد شده، پسر «آرتمو (Artemo)»، این مکان را برای شما بنا کرده است." در قرن 4 پس از میلاد و در دوره حاکمیت بیزانس، به دستور پادشاه آن دوران، کلیسایی در همان محل معبد ساخته شد.



معبد آتنا


  • معبد تراژان (Temple of Trajan)


این معبد به یاد امپراتور آن دوران روم، «تراژان (Trajan)» که از سوی رومیان به عنوان خدا شخته می شده، در بالاترین تراس بنای آکروپلیس در ابعاد 68 در 58 متر، ساخته شده است. سه طرف این معبد را ایوان هایی احاطه کرده و مجسمه های مرمری غول پیکری از تراژان و هادریان، در داخل معبد قرار دارند. معبد تراژان در سال 1990، مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.


  • معبد دیونیسوس (Temple of Dionysos)


معبد زیبای دیونیسوس در قرن دوم پس از میلاد توسط ساکنان پرگامون، به گونه ای ساخته شد که دید کامل به اطراف داشته باشد. خوشبختانه، همچنان معبد و محراب آن به خوبی تا به امروز حفظ شده اند. این معبد که بر روی یک سکو بلند شده و بر اساس طرح ایونی ساخته شده است، معبدی با تزئینات غنی است. این اثر نه تنها بر درک هنری رومی تاثیر گذاشت، بلکه تاثیراتی بر معماری باروک اروپایی نیز داشت. در انتهای یک جاده طولانی، این بنا به یک اثر هنری تبدیل شده است که توجه زیادی را به خود جلب کرده است.



شهر باستانی پرگامون


  • بازیلیکای سرخ/معبد سراپیس (Red Basilica/Serapis Temple)


از دیگر بنای مهم پرگامون، می توان به کلیسای سرخ که پیش تر «معبد سراپیس (Serpis)» برای یکی از خدایان مصر بوده، اشاره داشت. این بنا، متشکل از ساختمان اصلی و دو برج بوده و بنا بر باور باستان شناسان، حفره ای که در مرکز تریبون تعبیه شده، جهت مخفی شدن فردی در این بخش بوده تا صدای وی از این حفره شنیده شده و زائران تصور کنند «سراپیس» با آنها در حال سخن گفتن می باشد. بعدها و با رسمی شدن دین مسحیت، این معبد به یکی از 7 کلیسایی که در کتاب مکاشفه در انجیل به آنها اشاره شده است، تبدیل گردید.


  • کتابخانه پرگامون (Pergamon Library)


کتابخانه پرگامون به عنوان دومین کتابخانه بزرگ دوران باستان پس از کتابخانه اسکندریه، در بخش شمالی محوطه معبد آتنا قرار داشته و متعلق به دوران حکومت «یومنس دوم (Eumenes II)» می باشد. این کتابخانه که در قرن دوم پیش از میلاد از شهرت و محبوبیت زیادی برخوردار بود، به دستور «آتالوس اول (Attalos I)» ساخته و با مجسمه های: هرودوت مورخ مشهور هالیکارناسوس (Herodotus from Halicarnassus)، شاعر زن سافو از لسبوس (Sappho from Lesbos)، آپولونیوس از دانشمندان آن دوران و پسر فیلوتاس (Apollonius son of Philotas)، کریتس و ایرودیکوس از نساجان معروف آن دوران (Krates and Irodikos)، تیموتئوس نوازنده اهل میلتوس (Timotheus from Miletus)، و آتنا که اکنون این مجسمه در موزه پرگامون در برلین قرار دارد، تزئین شده بود.


  • میدان عمومی آگورا (Agora)


بناها یا مکان های مهم و شاخصی مانند میدان عمومی آگورا که یکی از اصلی ترین مشخصه های شهرسازی و معماری یونان باستان می باشد، نمونه های مختلفی از آن در تمامی شهرهای مهم دوره یونان قدیم، به چشم می خورد. میدان آگورا در پرگامون به سبک معماری «دوریک (Doric)»، پایین تر از معبد زئوس قرار داشته و به «هرمس (Hermes)» خدای تجارت و بازرگان، تقدیم شده است.


  • سالن های ورزشی پرگامون (Gymnasiums)


یکی دیگر از جاذبه های تاریخی پرگامون که جنبه فرهنگی نیز دارد، سه سالن ورزشی پر زرق و برق در سه تراس و طبقه مجزا، می باشد. بنا بر کتیبه های یافت شده، تراس های پایینی برای کودکان، تراس های میانی برای جوانان، و تراس بالایی برای بزرگسالان بوده است.


شهر پرگامون ترکیه


  • کاخ های پرگامون (Pergamon Palaces)


همانگونه که پیش تر اشاره شد، پرگامون بواسطه دوره های مختلف تاریخی، حکومت های فراوانی که در آن حضور داشته اند و نیز سال ها رونق و شکوه، موجب شده بتوان کاخ های زیادی را از پادشاهان حاکم بر پرگامون دید. این کاخ ها که متاسفانه امروزه تنها ویرانه هایی از بیشترشان بجامانده، همچنام حاکی از شکوه و ابهت گذشته را نشان می دهند؛ اغلب این کاخ هایی در سمت شرقی کتابخانه و اطراف معبد آتنا، می باشند.


  • آمفی تئاتر پرگامون (Theater Pergamon)


یکی از بارزترین بناهای یونان و روم باستان که در اکثر شهرهای پر رونق آن دوران ساخته و کاربری های فراوانی مانند: فرهنگی، ورزشی، مذهبی و حتی سیاسی داشته، آمفی تئاترهای بزرگ می باشد؛ وجود چنین بنایی که در پرگامون بواسطه قدمت و تاریخچه پرشکوهش، دور از انتظار نیست، دارای یکی از زیباترین آثار معماری آن دوره است. این آمفی تئاتر با گنجایش حدود 10 هزار نفر، یکی از بزرگ ترین آمفی تئاترهای آناتولی غربی، بواسطه ساخته شدن صحنه آن از چوب، قابلیت جابجا شدن داشته و همین موضوع آن را بیشتر منحصر به فرد کرده است.


سایر جاذبه های پرگامون


  • زرادخانه پرگامون (Pergamon Arsenals)
  • طاق/ایوان پرگامون (Pergamon Eyvan)
  • مسجد اولو (Ulu Mosque)
  • مسجد شادیروان (Şadırvan Mosque)
  • مناره سلجوقی (Seljuk Minaret)
  • کاروانسرای چوکور (Çukur Han)
  • کاروانسرای تاش (Taş Han)
  • فلات کوزاک (Kozak Plateau)
  • اسپا زیبایی (Beauty Spa)
  • موزه باستان شناسی برگاما (Bergama Archeological Museum)


نحوه دسترسی به پرگامون


برای رفتن به پرگامون با خودروی کرایه ای یا شخصی، باید در ازمیر از بزرگراه Çanakkale استفاده کنید تا به «برگاما (Bergama)» برسید. پس از آن نیز، می توانید با دنبال کردن تابلوهای راهنمای شهری، به شهر باستانی پرگامون بروید. اما اگر می خواهید سوار مینی بوس شوید، ابتدا باید به ایستگاه اتوبوس ازمیر موسوم به «İzmir Şehirlerarası Otobüs Terminali (İZOTAŞ)» رفته که هر 30 دقیقه، یک مینی بوس به مقصد مورد نظر شما، حرکت می کند؛ پس از رسیدن به منطقه برگاما، هنوز حدود 3.6 کیلومتر تا شهر باستانی پرگامون فاصله دارید که می توانید پیاده یا خودرو (شخصی/کرایه ای/تاکسی)، به آن برسید. بهترین توصیه برای سفر به این شهر اجاره ماشین در ازمیر است تا به ر احتی بتوانید تمام مکان های نمادین و تاریخی این شهر را بازدید کنید.


بهترین زمان بازدید از پرگامون


پرگامون در تابستان و در بازه زمانی بین اول آوریل تا اول اکتبر (12 فروردین تا 9 مهر)، از 08:30 صبح تا 06:45 بعد از ظهر و در زمستان، یعنی از بین اول اکتبر تا اول آوریل (9 مهر تا 12 فروردین)، از 10:00 صبح تا 04:00 بعد از ظهر، به روی بازدیدکنندگان باز می باشد؛ شهر باستانی پرگامون در آخر هفته ها، تعطیل است.


نزدیک ترین اقامتگاه ها به پرگامون


با توجه به اینکه شهر باستانی پرگامون نزدیک شهر برگاما می باشد، از این رو، بهترین و نزدیک ترین اقامتگاه به این منطقه تاریخی، عبارتند از:

  • Aristonicus Boutique Hotel (در فاصله 1.1 km از برگاما)
  • Attalos Suites Hotel (در فاصله 2.77 km از برگاما)
  • Hera Boutique Hotel (در فاصله 2.77 km از برگاما)
  • Odyssey Guest House (در فاصله 2.62 km از برگاما)
  • Akropolis Guest House (در فاصله 2.74 km از برگاما)
  • Bergama Tas Konak (در فاصله 2.79 km از برگاما)



تهیه و تنظیم: تایماز گلزار

منابع:

logo-samandehi