گوبکلی تپه در ترکیه
به روز رسانی در09 July 2024
4 دقیقه
با توجه به قدمت ترکیه و کشف بقایای آثار و تمدن های مختلف در این کشور، هنوز هم می توان بسیاری از عجایب باستانی را در گوشه و کنار آن یافت. یکی از این نمونه ها که مربوطه به شکارچیان عصر حجر و آثار متعلق به آن دوره می باشد، مجموعه مذهبی بسیار قدیمی در «گوبکلی تپه» است.
منطقه باستان شناسی «گوبِکلی تپه (Gobekli Tepe)» که در زبان ترکیه ای به آن «تپه چاق (Şişman Tepe/ Hill with a Belly)» نیز گفته می شود، در جنوب شرقی ترکیه و در استان «شانلی اورفه/ شانلی اورفا (Şanlıurfa)» واقع می باشد. این مکان در نزدیکی کوه «کاراجا داغ (Karaca Dag)»، در سال 1994 توسط یک باستان شناس آلمانی به نام «کلاوس اشمیت (Klaus Schmidt)» و گروه وی، کشف و تاکنون بخش کوچکی از آن مورد اکتشاف قرار گرفته است؛ با این حال، یافته های بدست آمده موجب انقلابی در تفکر باستان شناسانی درباره انسان عصر حجر بوجود آورده است.
منطقه باستانی گوبِکلی در زمینی به وسعت یک هکتار که موجب بوجود آمدن سوالات بسیاری در رابطه با تمدن بشری شدده، احتمال می رود وسعت اکتشافات تا حدود 22 هکتار نیز گسترش یابد؛ یافته ها حاکی از آن است این مکان تقریبا از 8000 سال پیش از میلاد مسیح، به طرز مرموزی رها و در زیر انبوهی از خاک به فراموشی سپرده شده است.
با توجه به آثار اولیه بدست آمده، قدمت این منطقه باستانی به 11,500 سال پیش از پایان عصر حجر برگشته و تصور می رود در آن دوره، بیشتر مردم این منطقه شکارچی بوده و معمولا در جایی ساکن نمی شدند؛ این در حالی است که آثار بدست آمده در این اکتشافات، این دیدگاه را بطور کامل زیر سوال برده و موجب شده باستان شناسان، اطلاعات جدیدی در این رابطه بدست آورند.
· ساخت بیش از 3000 بلوک خرسنگی در «کارناک فرانسه (Carnac in France)» بین سال های 4500 تا 2000 پیش از میلاد
· ساخت «هرم بزرگ جیزه (The Great Pyramid of Giza)» بین سال های 2580 تا 2550 پیش از میلاد
· آغاز ساخت «دیوار بزرگ چین (The Great Wall of China)» در سال 220 پیش از میلاد به طول بیش از 20 هزار متر و پایان آن در سال 1644 پس از میلاد
· پایان ساخت «هرم خورشید (Pyramid of the Sun)» در «تئوتیهواکان در مکزیک (Teotihuacan in Mexico)» در سال 200 پس از میلاد
· ساخت «معبد عظیم ویشنو در هند (Great Temple of Vishnu in India)» بین سال های 1113 تا 1150 پس از میلاد
· ساخت «برج کج پیزا در ایتالیا (Leaning Tower of Pisa in Italy)» در سال 1372 پس از میلاد که نهایتا پس از 200 سال به پایان رسید
· ساخت «مجسمه های موآی در جزیره ایستر (Moai Statues on Easter Island)» بین سال های 1400 تا 1600 پس از میلاد
حقیقت جالب درخصوص اکتشافات صورت گرفته در گوبکلی تپه، حاکی از شواهدی مربوط به شکارچیان عصر حجر و بناهای ساخته شده در مقیاس بسیار بزرگ می باشد؛ به همین دلیل، علاوه بر آنکه می توان این سازه ها را قدیمی ترین بناهای شناخته شده توسط انسان دانست، بلکه باتوجه به یافته ها، متخصصین ژنتیک معتقدند محل رویش بسیاری از غلات در امروز، این محل می باشد.
لذا، آنچه از این نظریه برمی آید، می توان چنین مواردی را شواهدی دال بر عبور از یک دورهء گذار و نیز اولین تلاش فرهنگ های عشایری برای کشاورزی و در نتیجه آن، تصمیم به اسکان دائمی در یک منطقه دانست.
شاید بتوان یکی از اصلی ترین نکات جالب در رابطه با منطقه گوبکلی تپه را ستون های بزرگی با بیش از 5 متر ارتفاع و وزنی بین 11 تا 60 تن، به شکل حرف «T» دانست؛ این ستون ها، با حکاکی هایی از حیوانات، دایره وار چیده شده و تعداد زیادی اتاق مستطیل شکل نیز در پیرامون آنها قرار دارند که به اعتقاد بسیاری، اهمیت مذهبی دارند؛ بنا بر این نظریه، چنین سازه ای با هدف ساخت مکانی برای زندگی و استقرار دائم ساخته نشده و صرفا مکانی برای اجرای مراسم مذهبی و قربانی کردن، مورد استفاده قرار گرفته است.
بر این اساس، برخی از باستان شناسان معتقدند آثار کشف شده در گوبِکلی تپه، قدیمی ترین مجموعه مذهبی شناخته شده تا به امروز بوده و می توان آن را با مکان هایی چون: «باغ عدن (به عنوان منشا ظهور دین)» و تمدن های «بین النهرین» و «سومر باستان (که زبان نوشتاری را اختراع کرده اند)»، مرتبط دانسته شود.
در حالت کلی، علاوه بر شگفتی های بسیار در خصوص آثار باستانی گوبکلی تپه، شاید بتوان برخی از اسرار آمیزترین نکات در رابطه با این منطقه باستانی را که به عنوان «راز گوبکلی تپه» نیز شناخته می شوند، موارد زیر دانست:
1. در اطراف سازه ها و منطقه گوبکلی تپه، هیچ آثار مشخصی از سکونت اقوام نخستین بشری یافت نشده و این موضوع همانند آن است که شما بنایی را در منطقه ای خالی از سکنه ساخته و به حال خود رها کنید.
2. اگر این سازه، یک بنای مذهبی می باشد، پس باید در اطراف آن نیز مکان هایی برای اقامت مردم این منطقه، وجود داشته باشد (که این گونه نیست)؛ به بیان دیگر، منطقی به نظر نمی رسد شما هیچ سرپناهی برای خود نسازید، ولی اقدام به ساخته چندین بنای مذهبی با پیچیدگی خاص کنید.
3. وجود نقش برجسته های حیواناتی که احتمال می رود در آن دوران در منطقه گوبکلی تپه زندگی نمی کردند؛ به بیان دیگر، نقش هایی از برخی حیوانات در این سازه ها وجود دارد که مربوط به این منطقه نبود و مردم آن دوران، از این حیوانات اطلاعی نداشته اند.
4. با توجه به نوع سازه ها، اندازه و وزن ستون ها، و شرایط لازم برای احداث و ساخت آنها، بنظر می رسد مردم احتمالی ساکن در این منطقه، بسیار پیشرفته تر از زمان خود بوده اند.
5. ساخت این بنا با توجه به امکانات، ابزار آلات و دانش مردم آن دوران، غیرممکن به نظر می رسد؛ از این رو، برخی نظریه پردازان فضانوردان باستان معتقدند این بنا توسط فرازمینی یا با کمک آنها ساخته شده است (پیشرفته ترین ابزار یافته شده در این دوران، ابزارهای ابتدایی برای شکار از جنس استخوان حیوانات بوده است).
خوشبختانه، فاصله گوبکلی تپه از شهر شانلی اورفا کم و در حدود 21 کیلومتر می باشد که می توان این مسیر را با خودرو، طی 25 دقیقه طی کرد. از این رو، شما به جای پرداخت هزینه نسبتا بالای تاکسی که شما را به این مکان بیاورد یا به شهر برگرداند، می توانید اقدام به اجاره خودرو در شانلی اورفا کرده و به راحتی به چندین مکان مختلف بروید؛ در حقیقت، شما با همان هزینه ای که برای کرایه تاکسی و فقط یک مسیر می پردازید، می توانید یک خودرو را برای یک روز کامل اجاره کرده و به راحتی و با کمک اپلیکیشن های مسیریابی، به چندین مقصد مختلف بروید.
لازم به ذکر است، رنت ماشین در ترکیه یکی از رایج ترین کارهایی است که گردشگران برای تردد آسان به اقصی نقاط شهرهای مختلف ترکیه، از آن استفاده می کنند تا هزینه های رفت و آمد خود را نیز، کاهش دهند؛ همچنین، شما می توانید بطور مثال، اقدام به اجاره خودرو در وان ترکیه کره و از شهری دیگر در این کشور به شهر دیگر مانند شانلی اوفه، دمرا و میرا برای بازدید بروید.
در سال های اخیر، یکی از انواع اقامتگاه هایی که نظر مسافرین را در این کشور جلب کرده، اجاره روزانه خانه در ترکیه می باشد؛ این نوع از اقامتگاه های مبله که شامل: خانه، آپارتمان، سوئیت و ویلا می شوند، در تمامی مناطق شهرهای ترکیه واقع شده و به لحاظ کیفیت، امکانات و خدمات، همانند هتل های 5 ستاره بوده ولی هزینه رزرو آنها، کمتر از چنین هتل هایی می باشد.
از دیگر مزایای این اقامتگاه ها، می توان به: حریم خصوصی و فضای اختصاصی بیشتر، کامل بودن تجهیزات آشپزخانه، ماشین لباسشویی، اتو، شسوار و غیره، اشاره داشت. همچنین، شما دیگر مجبور نخواهید شد حیاط و استخر را همانند هتل ها، با سایر مسافرین به طور مشترک استفاده کنید و برای مواردی چون دریافت بالشت یا پتوی اضافی، هزینه مازاد بپردازید. از سوی دیگر، این خانه های همانند هتل ها، در ساعت و روزهای مشخصی توسط کادری مجرب، نظافت شده و رسیدگی های لازم نیز، انجام می گیرد.